* DE DEFINITIE EN GEWINNING VAN ETHERISCHE OLIE

Waarom wordt het ook essentiele olie genoemd?

Etherische of Essentiele olie

Een etherische olie is een vluchtige olie, wat wil zeggen: de olie vervliegt of verdampt snel. Door dat verdampingsproces is de geur van de olie goed merkbaar. Aangezien het vaak om aangenaam geurende stoffen gaat, wordt dat meestal als prettig ervaren. Vanwege deze eigenschap wordt de etherische olie ook wel aangeduid als aromatische of essentiële olie.

Toch is de term ‘essentieel’ eigenlijk voorbehouden aan dingen waar je niet omheen of zonder kunt. Het woord is hier echter foutief afgeleid van het Engelse essence (aroma, geur). Hoe belangrijk en heilzaam deze oliën ook kunnen zijn, het woord essentieel in de normale betekenis gaat wat te ver.

Vandaar dat ik kies voor de term Etherische olie.

 

Wat is Etherische olie?
Een verscheidenheid aan planten bedekt de aarde in verschillende vormen, maten, kleuren en geuren. Veel van deze planten bevatten stoffen die meestal niet met het blote oog kunnen worden gezien: ze verbergen zich in de wortels, bloemen, zaden, schors of andere delen van de plant. Ook wel aangeduid als vluchtige aromatische verbindingen, geven etherische oliën een plant zijn aroma, beschermen tegen zware milieu-omstandigheden en insecten, en spelen zelfs een rol bij de bestuiving van planten.

 

Het is dus: een uit plantmateriaal gewonnen mengsel van vluchtige, aromatische moleculen dat kenmerkend is voor de geur van de plant waaruit ze worden gewonnen. Hoewel dergelijke mengsels “olie” worden genoemd, bevatten etherische oliën geen vet. Ze zijn vloeibaar op kamertemperatuur, maar verdampen al snel bij verhitting en kunnen wel degelijk ontbranden.

 

Zoals gezegd worden oliën gewonnen uit verschillende delen van een plant, bijvoorbeeld de bloesem, de vrucht, het zaad, de bladeren, de schil, de schors of het hout (van stam, takken of wortels). Meestal bevat een plant niet meer dan 1% etherische olie, maar in geval van nootmuskaat en kruidnagel is dat meer dan 10% etherische olie. Soms bevatten verschillende delen van een plant verschillende vluchtige oliën.

 

In het plantenrijk is slechts een klein deel (circa 10%) van de plantenfamilies in staat deze aromatische bestanddelen te produceren. Etherische olie wordt dan ook vooral geproduceerd uit leden van de volgende families:

schermbloemenfamilie(Apiaceae),

composietenfamilie (Asteraceae),

Burseraceae, cipresfamilie (Cupressaceae),

lipbloemenfamilie (Lamiaceae),

mirtefamilie (Myrtaceae) en wijnruitfamilie (Rutaceae). 

 

Sommige soorten vluchtige olie zijn vrij duur, doordat soms veel planten nodig zijn om een kleine hoeveelheid olie te produceren. Een goedkope olie is bijvoorbeeld sinaasappelolie, omdat de schillen van sinaasappels een afvalproduct van de sapindustrie zijn. Duur is bijvoorbeeld rozenolie, omdat er veel speciaal voor de olie gekweekte rozen nodig zijn om vluchtige olie te produceren.

 

Er zijn mensen die etherische oliën beschouwen als een nieuwe trend maar het gebruik van plantenextracten en plantaardige producten diep zijn geworteld in tradities uit het verleden. Oude beschavingen gebruikten planten voor zaken als aromatherapie, persoonlijke verzorging, gezondheidszorgpraktijken, religieuze ceremonies, schoonheidsbehandelingen en voedselbereiding.

 

Hoe wordt Etherische olie gewonnen?

Meestal gebeurt dit door middel van stoomdestillatie. De stoom wordt door de te verwerken plantendelen geleid (foto 1).  De stoom koelt vervolgens af en condenseert. De vluchtige bestanddelen van de plant gaan met de stoom mee en condenseren ook. Een deel van deze vluchtige bestanddelen lost op in het water en een deel niet; dit scheidt zich af (foto 2). Omdat dit niet in wateroplosbare deel meestal lichter dan water is blijft het op het water drijven en kan daar worden afgegoten, dit noemt men de etherische olie. Het water, met daarin opgelost een klein beetje van de olie, wordt soms verhandeld als hydrolaat, bijvoorbeeld .

 1) 2) 

Een methode die bij citrusvruchten (citroen, limoen, sinaasappel, mandarijn, enz. ) gebruikt wordt is de koude persing. Hierbij wordt de oliehoudende schil van de plant uitgeperst en wordt zo de olie gewonnen.

 

Uit enkele, voornamelijk harsachtige stoffen, wordt de olie gewonnen door droge destillatie. Hierbij wordt de vaste stof voorzichtig verwarmd, waarbij de etherische olie verdampt. Deze damp wordt vervolgens gecondenseerd.

 

Andere methodes zijn: extractie, maar strikt genomen ontstaat dan geen etherische olie, maar een extract, absolue of concrete enfleurage, hierbij ontstaat eigenlijk een pommade in plaats van een etherische olie. Deze methode wordt niet of nauwelijks nog toegepast vanwege de hoge kosten.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.